Sinds 1977 is er elk oneven jaar een bizarre groep zeilers naar Frankrijk gekomen voor de Mini Transat 6.50. Het is niet voor bangeriken. Deze concurrenten klimmen in kleine jachten – amper zes meter lang – en varen westwaarts de Atlantische Oceaan op. Het doel? Bereik Le Marin Bay op Martinique. Dat is ongeveer 6.000 kilometer open water.
De race is opgesplitst in twee etappes. Eerst van Frankrijk naar de Canarische Eilanden. Vervolgens van de Canarische Eilanden naar het Caribisch gebied.
Er is één grote vangst. Je bent alleen.
Geen bemanning. Geen back-up. Alleen jij, de wind en een boot die zichzelf niet goed kan sturen zonder hulp. De reis duurt drie tot vier weken. Gedurende die tijd slapen zeilers zelden langer dan 20 minuten aan een stuk.
Hoe eindigt dit niet in een tragedie?
Een studie van de Universiteit van Bologna in Italië probeerde precies die vraag te beantwoorden. Het onderzoek werd op 4 mei 2020 gepubliceerd in Nature and Science of Sleep. Wetenschappers wilden weten of sommige mensen een biologisch voordeel hebben. Kun je je lichaam trainen om de behoefte aan rust te negeren?
De slaapstrategieën van extreme zeelieden
Vóór de race volgden onderzoekers 42 zeilers. Ze keken naar trainingsgewoonten. Ze maten de slaapkwaliteit. Ze volgden de slaperigheid. Ze identificeerden ook chronotypes: de natuurlijke voorkeur om een ochtendleeuwerik, een nachtbraker of ergens daar tussenin te zijn.
Slechts de helft van de matrozen had een bewust slaapplan.
“Deskundige schippers maken deze keuze vaak”, zegt professor Giuseppe Plazzi, die het onderzoek coördineerde. “Deskundige zeilers met een staat van dienst van kilometers en kilometers offshore zeilen zijn zich meer bewust van het belang van slaapmanagement.”
Maar wat was dat plan?
Meer dan de helft van de strategen (52 procent) probeerde de slaap te ‘bankieren’. Voor de start hebben ze extra rust ingelast. De logica klopte. Bouw een slaapreserve op. Geef het dan uit tijdens de race.
Ongeveer een kwart van de zeilers koos voor polyfasische slaap. Dit betekent korte dutjes verspreid over de dag en de nacht. Eerdere verwijzingen naar de popcultuur, zoals het tv-programma Seinfeld, hebben de spot gedreven met deze aanpak. In de praktijk werkt het zelden goed.
De laatste 22 procent koos een ander pad. Ze accepteerden een geleidelijk slaaptekort. Ze wisten dat ze uitgeput zouden zijn. Ze geloofden dat ze het tot aan de finish konden volhouden.
Chronotypes en biologische nadelen
De gegevens over chronotypes waren onthullend. Ongeveer 40 procent van deze matrozen waren ochtendmensen. Ze stonden vroeg op. Ze sliepen vroeg.
De overige 60 procent waren ‘kolibries’. Ze zaten in het midden. Geen ochtendmens. Geen nachtbraker.
Geen enkele matroos was een nachtbraker.
Onderzoekers suggereren dat dit een nadeel kan zijn. Nachtbrakers moeten vechten tegen hun natuurlijke ritme om wakker te blijven als de zon opkomt. In een race waarin de zon het zicht en de weerpatronen dicteert, is het bestrijden van biologie een slecht idee.
Ochtendmensen gebruikten minder vaak een complexe slaapstrategie vóór de race. Ze leken gewoon beter met het ritme om te gaan. Kolibries moesten echter harder werken om hun cycli onder controle te houden.
Verandert strategie daadwerkelijk de uitkomst?
Hier is het verrassende deel.
Ongeacht de strategie – slapen, polyfasische dutjes of langdurige uitputting – was er geen echt verschil in aankomsttijden voor beide etappes van de race.
De snelheid ging niet omhoog. De tijd is niet afgenomen.
Zeilers gebruiken de automatische piloot om de Mini 6.50 op koers te houden terwijl ze een dutje doen. De boot doet het zware werk. Het menselijke element gaat erom in leven te blijven en alert genoeg te zijn om in te grijpen als er iets misgaat.
“Onze volgende stap zal zijn om de slaap-waakcycli nauwlettend in de gaten te houden, zowel tijdens de training als tijdens de race”, aldus Plazzi. “Op deze manier zullen we steeds effectievere en preciezere slaapmanagementstrategieën kunnen bedenken.”
De mythe van slaapbankieren
Het is een veel voorkomende misvatting dat je je kunt voorbereiden op slaapgebrek door van tevoren meer te slapen.
De wetenschap zegt anders.
Het maakt niet uit hoeveel u rust voor een lange gebeurtenis, slaapgebrek veroorzaakt een sterke afname van de mentale en fysieke prestaties. De hersenen slaan geen extra uren rust op zoals een batterij. Het herstelt. Het wordt gereset. Er wordt niet gehamsterd.
Wanneer het lichaam eindelijk om slaap vraagt, neemt het het ook. Of het mislukt.
De zeilers van Mini Transat verslaan de biologie niet. Ze zijn ermee in onderhandeling. En de onderhandelingen zijn wreed.
Er valt nog veel te leren over hoe deze specifieke atleten hun prestaties behouden onder zulke extreme druk. Toekomstige studies zullen de daadwerkelijke slaapcycli tijdens de race nader bekijken. Realtime gegevens. Niet alleen enquêtes vóór de race.
Tot die tijd gaan de matrozen door. Alleen. In het donker. Voor 20 minuten per keer.
