De meeste mensen denken aan haver of quinoa als ze het woord graan horen. Sorghum? Niet zo veel.
Toch is dit oeroude volkoren graan een basisvoedsel in delen van Afrika en Azië. Het is glutenvrij. Het bevat veel vezels. En het zit boordevol polyfenolen: verbindingen die plantaardig voedsel gebruikt om omgevingsstress te bestrijden.
Nu suggereert nieuw laboratoriumonderzoek dat deze polyfenolen meer kunnen doen dan alleen het graan zelf stabiel houden. Ze kunnen hersencellen helpen beschermen tegen de specifieke biologische veranderingen die verband houden met de ziekte van Alzheimer.
Waarom Alzheimer moeilijker is dan alleen tandplak
Hier is het probleem met de ziekte van Alzheimer. Het wordt niet veroorzaakt door één enkel probleem.
We weten over amyloïde-bèta-plaques. Ze krijgen alle pers. Maar ze handelen niet alleen in een falend brein.
Cellen bestrijden ook chronische ontstekingen. Ze hebben te maken met oxidatieve stress. Mitochondria – de energiecentrales van de cel – raken beschadigd en produceren minder energie. En de manier waarop cellen zichzelf herstellen? Dat gaat ook kapot.
In plaats van zich slechts op één van deze mislukkingen te richten, keken onderzoekers naar de polyfenolen van sorghum. Kan één enkele voedingsbron meerdere van deze processen tegelijk beïnvloeden?
De laboratoriumresultaten
Om dit te testen hebben wetenschappers polyfenolen gewonnen uit drie soorten sorghum. Ze stelden gekweekte hersencellen bloot aan amyloïde-bèta. Toen keken ze wat er gebeurde.
De behandelde cellen hielden beter stand.
Concreet verminderden de sorghumpolyfenolen de opbouw van amyloïde-bèta met ongeveer 67% tot 76%. Dit maakte het veel moeilijker voor het eiwit om te klonteren in de giftige aggregaten waarvan bekend is dat ze het zenuwweefsel beschadigen.
Maar daar eindigde het verhaal niet.
De behandelde cellen overleefden met hogere snelheden. Ze vertoonden minder oxidatieve stress. Hun mitochondriën genereerden meer energie. Ze schakelden genen in die verband houden met cellulaire bescherming. Ondertussen keerden de paden die verband hielden met ontstekingen terug.
“Alles bij elkaar genomen suggereren de bevindingen dat de polyfenolen niet simpelweg één schadelijk eiwit blokkeerden. Ze hielpen de hersencellen over het algemeen veerkrachtiger te worden.”
De polyfenolen blokkeerden niet alleen een slechte acteur. Ze versterkten de verdediging van de cel over de hele linie.
Wat dit betekent voor je bord
Dus, moet je morgen meer sorghim gaan eten om dementie te genezen?
Nee.
Niet omdat de gegevens zwak zijn, maar omdat ze voorlopig zijn. Dit was een in vitro onderzoek: cellen in een petrischaaltje, geen mensen. Het bewijst niet dat het eten van sorghum het risico op Alzheimer verlaagt of de cognitieve achteruitgang bij mensen vertraagt.
Ook voedden onderzoekers mensen geen gekookte granen. Ze gebruikten geconcentreerde polyfenolextracten. Het eten van een kom sorghum is niet dezelfde dosis als wat er in het laboratorium zat.
Dat gezegd hebbende, past het onderzoek in een groter patroon.
Diëten die rijk zijn aan polyfenolen – zoals die met bessen, olijfolie, thee en cacao – worden al lang in verband gebracht met gezondere hersenveroudering. Deze voedingsmiddelen kunnen samenwerken door ontstekingen te verminderen, het darmmicrobioom te ondersteunen en de mitochondriale efficiëntie te verbeteren.
Sorghum past er precies bij. Naast deze polyfenolen biedt het vezels, mineralen en resistent zetmeel. Dit alles ondersteunt de darmgezondheid. En de darmgezondheid is nauw verbonden met de hersenfunctie.
Als je er nog nooit mee hebt gekookt: sorghum heeft een taaie textuur die het midden houdt tussen farro en bruine rijst. Gooi het in soepen, salades of graankommen. Het is neutraal genoeg om in bijna alles te werken.
De afhaalmaaltijd gaat niet over magische kogels. Geen enkel voedsel redt je. Maar het opbouwen van een dieet dat rijk is aan beschermende stoffen – maaltijd na maaltijd – geeft je hersenen in de loop van de tijd kleine voordelen.
Sorghum is misschien wel een extra hulpmiddel in die toolkit.
Er bestaat geen perfect dieet. Er zijn gewoon betere patronen. En deze studie suggereert dat we misschien nog een paar granen aan de mix willen toevoegen.
